Scrum

Scrum sadə çərçivədir: üç accountability, beş event, üç artefakt və hər artefaktın bir commitment-i. Scrum Guide on neçə səhifədir. Amma sadə olmaq asan olmaq demək deyil. Bu fəsil Scrum-u Product Owner-in gözü ilə keçir: hər elementin nə olduğunu deyil, Product Owner-in hər elementdə nə etməli olduğunu.

Scrum Team

Scrum Team bir Product Owner, bir Scrum Master və Developer-lərdən ibarətdir. Komanda cross-functional-dır: məhsulu Sprint içində "done" etmək üçün bütün bacarıqlar komandadadır. Komanda self-managing-dir: kim nəyi necə edəcəyinə özü qərar verir.

Scrum Guide 2020 "rol" əvəzinə accountability sözünü işlədir. Fərq vacibdir: rol vəzifə adıdır, accountability cavabdehlikdir. Product Owner bir vəzifə deyil, bir cavabdehlikdir: dəyəri maksimuma çatdırmaq. Bu cavabdehlik bir nəfərdədir, komitədə deyil, və o nəfər başqalarına işi tapşıra bilər, amma cavabdehliyi yox.

Product Owner-in accountability-si

Scrum Guide-a görə Product Owner effektiv Product Backlog management-ə cavabdehdir, bura daxildir:

• Product goal-u formalaşdırmaq və aydın çatdırmaq.
• Product Backlog element-lərini yaratmaq və aydın çatdırmaq.
• Product Backlog-u sıralamaq.
• Product Backlog-un şəffaf, görünən və başa düşülən olmasını təmin etmək.

Product Owner bu işləri özü görə və ya Developer-lərə həvalə edə bilər. Praktikada yaxşı komandalarda Developer-lər backlog element-lərinin çoxunu özləri yazır; Product Owner isə niyə-ni, sıranı və qəbul meyarlarını müəyyən edir. Amma kim yazırsa yazsın, cavabdeh Product Owner-dir.

Scrum Guide həm də deyir: Product Owner-in qərarlarına bütün təşkilat hörmət etməlidir. Bu cümlə Product Owner-ə deyil, təşkilata ünvanlanıb. Product Owner-in qərarlarını menecerlər, satış, sponsor-lar yan keçirsə, Scrum işləmir.

Scrum Master ilə münasibət

Scrum Master Product Owner-in köməkçisi deyil, komandanın və təşkilatın Scrum-u başa düşməsinə cavabdeh şəxsdir. Product Owner üçün Scrum Master:

• Product goal-u və backlog-u effektiv idarə etməyin texnikalarını tapmağa kömək edir.
• Komandanın backlog element-lərini aydın başa düşməsinə kömək edir.
• Empirik planlaşdırmanı qurmağa kömək edir.
• Lazım olanda stakeholder əməkdaşlığını fasilitasiya edir.

Scrum Master Product Owner-in çatışmayan səlahiyyətini doldurmur; təşkilatla işləyir ki, bu səlahiyyət Product Owner-ə verilsin.

Developer-lərlə münasibət

Developer-lər Product Owner-dən tapşırıq almır; problem alır. Product Owner nəyi niyə istədiyini izah edir, Developer-lər necə edəcəklərinə qərar verir. Bu sərhədin iki tərəfdən pozulması mümkündür: Product Owner həll yolunu diktə edir (manager stance-i) və ya Developer-lər "bizə sadəcə nə edəcəyimizi deyin" deyir (sifariş münasibəti). Hər ikisi dəyəri azaldır, çünki həll yolu haqqında ən çox bilən insanlar qərar prosesindən çıxır.

Event-lər

Sprint

Sprint bütün digər event-lərin qabıdır: bir ay və ya daha qısa, sabit uzunluqlu dövr. Sprint içində:

• Sprint goal-u təhlükəyə atan dəyişiklik edilmir.
• Keyfiyyət azalmır.
• Product Backlog lazım olduqca refine olunur.
• Scope öyrənildikcə Product Owner ilə aydınlaşdırıla və yenidən danışıla bilər.

Sonuncu bənd vacibdir: Sprint dondurulmuş scope deyil. Sprint goal sabitdir; ona çatmaq üçün nəyin lazım olduğu Developer-lərlə Product Owner arasında Sprint boyu müzakirə olunur.

Sprint-in ləğvi. Yalnız Product Owner Sprint-i ləğv edə bilər və yalnız Sprint goal mənasını itirəndə. Bu, nadir hadisədir, amma səlahiyyətin kimdə olduğunu göstərir.

Sprint Planning

Üç mövzu:

1. Bu Sprint niyə dəyərlidir? Product Owner product goal-a və backlog-un yuxarısına baxaraq bu Sprint-in nəyə xidmət edə biləcəyini təklif edir. Komanda birlikdə Sprint goal-u formalaşdırır.
2. Bu Sprint-də nə edilə bilər? Developer-lər backlog-dan element-lər seçir. Product Owner izah edir, dəqiqləşdirir, amma nəyin seçiləcəyinə Developer-lər qərar verir.
3. Seçilmiş iş necə görüləcək? Developer-lər planlaşdırır; Product Owner burada lazım deyil.

Product Owner-in Sprint Planning-ə hazırlığı: backlog-un yuxarısı refine olunub, Sprint goal üçün təklif var, dəyər konteksti aydındır. Hazırlıqsız Sprint Planning saatlarla uzanır və Sprint-in ilk günlərini yeyir.

Sprint goal bir cümlədir, feature siyahısı deyil. "Login, profil səhifəsi və parol bərpası" sprint goal deyil; "yeni istifadəçi kömək olmadan hesab yarada və ilk dəfə daxil ola bilsin" sprint goal-dur. Fərq: ikinci halda Developer-lər scope-u goal-a görə uyğunlaşdıra bilir.

Daily Scrum

Developer-lər üçündür, Sprint goal-a irəliləyişi yoxlamaq və növbəti 24 saatı planlaşdırmaq üçün. Product Owner iştirak etməyə bilər; iştirak edirsə, status hesabatı almaq üçün deyil, suallara cavab vermək üçün. Daily Scrum-un Product Owner-ə hesabat verməyə çevrilməsi ən geniş yayılmış anti-pattern-lərdən biridir.

Sprint Review

Product Owner üçün ən vacib event. Məqsəd Sprint-in nəticəsini yoxlamaq və gələcək uyğunlaşmaları müəyyən etməkdir. Sprint Review demo deyil; demo onun bir hissəsidir. Review-da:

• Komanda nəyin "done" olduğunu göstərir. Yalnız done. "Demək olar ki hazır" göstərilmir.
• Product Owner dəyər ölçülərinin vəziyyətini, bazarda və ya istifadədə nəyin dəyişdiyini bölüşür.
• Stakeholder-lər feedback verir, suallar verir, prioritetlər müzakirə olunur.
• Product Backlog yenilənir: nə əlavə olundu, nə silindi, nə yuxarı qalxdı.
• Növbəti addımlar haqqında birgə anlayış formalaşır.

Product Owner Sprint Review-un sahibidir. Onun məqsədi stakeholder-lərə hesabat vermək deyil, onlarla birlikdə növbəti qərarı vermək üçün məlumat toplamaqdır. Stakeholder-lər review-a gəlmirsə, Product Owner bunun səbəbini tapmalıdır: review maraqsızdır, vaxt uyğun deyil, yoxsa stakeholder-lər qərarların onlarsız veriləcəyini düşünür?

Sprint Retrospective

Komanda prosesi, əməkdaşlığı, alətləri və Definition of Done-ı yoxlayır. Product Owner Scrum Team-in üzvü kimi iştirak edir, müşahidəçi kimi deyil. Product Owner-lə Developer-lər arasındakı əməkdaşlıq retrospective-in təbii mövzusudur: backlog kifayət qədər aydındırmı, Product Owner əlçatandırmı, qərarlar gecikirmi.

Artefaktlar və commitment-lər

Product Backlog

Məhsulu yaxşılaşdırmaq üçün lazım olanların sıralanmış, yaranmaqda olan siyahısı. Scrum Team-in gördüyü işin yeganə mənbəyi. "Yeganə" sözü vacibdir: Product Owner-dən yan keçən iş axını yoxdur. Fəsil 7 bütövlükdə buna həsr olunub.

Increment

Product goal-a doğru konkret addım. Hər increment əvvəlkilərə əlavə olunur və onlarla birlikdə işləməlidir. Increment Definition of Done-a cavab verməlidir; cavab vermirsə, increment deyil və Sprint Review-da göstərilmir. Bir Sprint-də bir neçə increment yarana bilər və hər biri Review-u gözləmədən release oluna bilər. Release qərarı Product Owner-indir.

Definition of Done

Increment-in keyfiyyət tələblərinin formal təsviri. Təşkilatın standartı varsa, komanda ən azı ona əməl edir; yoxdursa, komanda özü yaradır. Product Owner üçün Definition of Done transparency alətidir: "done" nə deməkdirsə, stakeholder-lərə göstərilən də odur. Definition of Done zəifdirsə (məsələn, test və deployment daxil deyilsə), hər Sprint "done" olmayan iş yığılır və release hər dəfə sürprizə çevrilir. Fəsil 8 bu "undone work" problemini ətraflı müzakirə edir.

Scrum-un Product Owner üçün dəyəri

Scrum Product Owner-ə üç şey verir:

• Ritm. Hər Sprint-də qərar vermək, hər Review-da öyrənmək məcburiyyəti. Qərarlar təxirə salına bilmir.
• Transparency. Increment-ə baxmaq, backlog-u görmək, "done"-un nə olduğunu bilmək.
• Səlahiyyət. Backlog-un sırası, Sprint-in ləğvi, release qərarı. Çərçivə bu səlahiyyəti bir nəfərə verir və təşkilatdan ona hörmət tələb edir.

Qarşılığında Scrum Product Owner-dən iştirak tələb edir. Sprint boyu əlçatan olmayan, Review-a hazırlıqsız gələn, backlog-u refine etməyən Product Owner Scrum-u yavaşladır və komanda bunun əvəzini ödəyir.

Fəslin xülasəsi

• Product Owner bir accountability-dir: dəyəri maksimuma çatdırmaq. İş həvalə oluna bilər, cavabdehlik yox.
• Təşkilat Product Owner-in qərarlarına hörmət etməlidir; bu, Scrum-un təşkilata qoyduğu tələbdir.
• Sprint Planning-də Product Owner niyə-ni gətirir, nəyin seçiləcəyini Developer-lər seçir. Sprint goal bir cümlədir, siyahı deyil.
• Sprint Review Product Owner-in əsas event-idir: demo yox, dəyər və növbəti qərarlar haqqında söhbət.
• Üç artefaktın üç commitment-i var: Product Goal, Sprint Goal, Definition of Done. Hər biri transparency alətidir.
• Scrum ritm, transparency və səlahiyyət verir; qarşılığında daimi iştirak tələb edir.